Wprowadzenie
Przewlekły stres jest jednym z powszechnych problemów zdrowotnych współczesnego życia. Współczesna medycyna wiąże stres z rozwojem i zaostrzeniem wielu poważnych chorób, takich jak choroby serca, otyłość, cukrzyca, depresja, przyspieszone starzenie się i wiele innych. Idea, że stres przyczynia się do powstawania chorób, nie jest nowa. Starodawne teksty medycyny chińskiej często odnoszą się do ryzyka zdrowotnego związanego ze stylem życia w stresującym, miejskim środowisku. Podobne podejście widoczne jest w starożytnej medycynie tybetańskiej. Na przykład słynny buddyjski uczony z VIII wieku, Vimalamitra, opracował specjalną mieszankę ziołową, twierdząc, że miała ona służyć przyszłym pokoleniom, które będą prowadzić coraz bardziej stresujące życie i mierzyć się z wieloma problemami zdrowotnymi. Czy możemy wspierać nasz organizm dietą, aby zmniejszyć szkodliwe skutki przewlekłego stresu? W ostatnich latach pytanie to zyskało na uwadze także wśród współczesnych badaczy zdrowia i odżywiania. Istnieje wiele ekscytujących badań dotyczących żywienia i zdrowia, a jednocześnie idea ta jest mocno zakorzeniona w bogatych, starożytnych tradycjach medycznych na świecie. W tym artykule przyjrzymy się wskazówkom płynącym z Tradycyjnej Medycyny Tybetańskiej, jak łagodzić stres naturalnie, stosując zasady dietetyczne.
Leczenie dietą w medycynie tybetańskiej
W medycynie tybetańskiej wyróżniamy cztery główne metody leczenia:
- Dieta
- Styl życia
- Leki ziołowe
- Terapie zewnętrzne
Cztery powyższe metody stosuje się przy leczeniu każdej choroby lub problemu zdrowotnego. W praktyce medycyny tybetańskiej zawsze w pierwszej kolejności sięga się po zmiany dietetyczne, by leczyć i zapobiegać chorobom. Wynika to z faktu, że terapia dietetyczna jest często bardzo skuteczna, ma minimalne ryzyko skutków ubocznych i jest stosunkowo niedroga dla pacjenta. W medycynie tybetańskiej mówimy, że „nieodpowiednia dieta i styl życia są źródłem wszelkich chorób”. Zanim więc zdecydujemy się na silne interwencje, takie jak inwazyjne terapie czy silne leki ziołowe, staramy się kontrolować sytuację poprzez korektę diety. Aby zastosować tę metodę leczenia, opracowujemy indywidualny plan dietetyczny dla każdego pacjenta, uwzględniając jego konstytucję żywiołów, objawy, historię chorób, wiek, porę roku i lokalizację geograficzną. Indywidualnie dopasowany plan dietetyczny może prowadzić do szybkiej poprawy zdrowia, zapobiegania chorobom i ogólnego polepszenia samopoczucia. Dlatego terapia dietetyczna jest tak użyteczna i znacząca w Tradycyjnej Medycynie Tybetańskiej – jest łatwa do zastosowania, mało inwazyjna i niezwykle skuteczna.
Co według medycyny tybetańskiej powoduje stres?
W Tradycyjnej Medycynie Tybetańskiej fizyczne, emocjonalne i psychiczne objawy stresu wiąże się z zaburzeniem elementu wiatru, zwanego w języku tybetańskim rLung. rLung kontroluje wiele kluczowych funkcji życiowych, takich jak oddychanie, funkcjonowanie serca, krążenie, aktywność neurologiczną, ruch, percepcję zmysłową i funkcje umysłowe. Stresujące wydarzenia i aktywności zaburzają rLung, powodując jego dysbalans, co prowadzi do wielu szkodliwych skutków i objawów stresu. Natura wiatru, czyli rLung, jest lekka, szorstka, chłodna i ruchliwa. Wyobrażając sobie naturalne właściwości wiatru, dostrzegamy, że jest ono bardzo mobilne, niestabilne, pobudzające, reaktywne i łatwo wzburzane. Powietrze porusza się jak wiatr, który albo pcha, rozpraszając rzeczy, albo ciągnie i ściąga je razem.
Stresujące sytuacje mają podobne efekty na nasze ciało, emocje i umysł. Na przykład stres może „doprowadzać nas do kresu wytrzymałości”, powodując pobudzenie i zmęczenie umysłowe, lub może prowadzić do napięcia mięśniowego, które „wiąże nas w supeł”. Są to przykłady tego, jak skutki stresu bezpośrednio naśladują naturalne właściwości elementu wiatru.
Klasyczne teksty medycyny tybetańskiej wymieniają specyficzne aktywności, które bezpośrednio przyczyniają się do zaburzeń rLung:
- gorzki, lekki i szorstki sposób odżywiania oraz zachowania ogółem,
- intensywna lub długotrwała aktywność umysłowa (szczególnie na pusty żołądek),
- intensywna lub długotrwała aktywność mówienia (szczególnie na pusty żołądek),
- intensywne, długotrwałe płakanie i żałoba,
- brak jedzenia,
- brak snu,
- ekspozycja na zimne wiatry,
- spożywanie produktów o niskiej wartości odżywczej,
- utrata krwi,
- intensywna biegunka,
- intensywne wymioty,
- wyczerpanie seksualne,
- blokowanie lub wymuszanie funkcji fizjologicznych.
Widzimy, że wiele z tych zachowań jest niestety częścią naszego współczesnego stylu życia. Skutkiem są powszechne efekty stresu, które nas dotykają.
Jakie są objawy zaburzenia rLung?
Klasyczne teksty medycyny tybetańskiej wyjaśniają typowe objawy zaburzonej energii rLung. Typowe symptomy obejmują:
- uczucie oszołomienia, zawroty głowy lub „odrealnienia”,
- lęk,
- bezsenność,
- częste wzdychanie,
- szum w uszach (tinnitus),
- letarg,
- drażliwość,
- potrzeba ruchu, wiercenie się,
- sztywność mięśni i stawów,
- częsta potrzeba rozciągania się,
- drżenie,
- ból i napięcie w głowie, skroniach, szczęce i oczach,
- przemieszczające się bóle w dolnej części pleców, biodrach, talii, stawach i kościach,
- sztywność i ból przy ruchu,
- dreszcze i gęsia skórka,
- bolesne punkty uciskowe,
- wzdęcia i bulgotanie w brzuchu,
- nudności lub odruchy wymiotne.
Idealne produkty spożywcze łagodzące objawy rLung
Teksty Tradycyjnej Medycyny Tybetańskiej wymieniają konkretne produkty, które doskonale łagodzą objawy zaburzeń rLung. Wszystkie mają wspólne właściwości zgodne z opisanymi wyżej cechami żywiołów. Wybory te sprzyjają głębokiemu snu, odżywiają i regenerują organizm, pomagają uspokoić emocje i rozjaśnić umysł.
Najlepsze produkty, które pomagają zrównoważyć energię rLung, to:
- herbata z pokrzywy,
- bulion kostny,
- cebula,
- czosnek,
- jagnięcina,
- świeże, ciepłe pieczywo lub kluski,
- dojrzewające masło,
- masło orzechowe
Podsumowanie
W trudnych, stresujących okresach najlepiej polegać na pożywnych, sycących pokarmach. Unikaj głodówek czy pomijania posiłków. To nie jest czas na oczyszczanie organizmu, diety składające się wyłącznie z sałatek lub smoothie! Wybieraj jedzenie, które jest ciężkie, miękkie i ciepłe. Korzystaj z żywiołowych smaków: słodkiego, kwaśnego i słonego. W okresach wzmożonej pracy i stresu warto pozwolić sobie na „jedzenie poprawiające nastrój”, pamiętając jednak, aby wybierać pożywne i zdrowe opcje, unikając „śmieciowego jedzenia”, takiego jak rafinowany cukier czy przetworzone produkty spożywcze. Dbając o odpowiednie odżywienie organizmu, możemy pomóc zrównoważyć rLung i zmniejszyć szkodliwe skutki stresu. Stosując te zasady dietetyczne Tradycyjnej Medycyny Tybetańskiej, zredukujmy stres naturalnie i cieszmy się zdrowiem, produktywnością i szczęściem!